Kukbuk
Kukbuk
Plastikowa torba fruwająca na wietrze (fot.Paul Bence)

Jeśli plastik, to jaki?

Dodaj do 'Przeczytaj później'

Z etykiety można wyczytać wiele ciekawostek, jednak nie mniejszą wiedzę kryją oznaczenia widniejące na plastikowych opakowaniach.

Absolwentka Wydziału Architektury Wnętrz warszawskiej ASP. 33 lata, przez wiele lat współpracowała z magazynami wnętrzarskimi, gdzie aranżowała wnętrza i stylizowała plany do sesji zdjęciowych. Współtworzyła feministyczny magazyn G’rls ROOM. Miłośniczka rękodzieła i stała bywalczyni wszelkich warsztatów angażujących ręce i myśli. Uwielbia lato, sukienki i gołe nogi.

Tekst: Magdalena Olszewska

Zdjęcia główne: Paul Bence / unsplash.com

Opublikowano: 9 Października 2019
Ten artykuł przeczytasz w mniej niż 5 minut!

Jednych można użyć tylko raz, innych wielokrotnie, ale są też takie, które powinny znajdować się jak najdalej od jedzenia. Co oznaczają PET, PP, PS i inne tajemnicze symbole?

Jeśli mielibyśmy możliwość zaprojektować świat na nowo, z pewnością nie byłoby w nim miejsca na tworzywa sztuczne. Przez ostatnie dziesięciolecia kusił taniością, lekkością i wytrzymałością – plastik w roli opakowania w dużej mierze zastąpił papier i szkło i otworzył łatwą drogę dla praktycznie niczym nieograniczonej produkcji. Do niedawna nie miało większego znaczenia to, że jego wytworzenie skutkuje uwalnianiem zanieczyszczeń do atmosfery, a nieumiejętne gospodarowanie plastikowymi odpadami – zaśmieceniem planety.

Produkcja plastiku odbiła się w ogromnej mierze na obserwowanych dziś i wciąż postępujących zmianach klimatycznych, a wiele gatunków zwierząt jest narażonych na zagrażający ich życiu kontakt z tworzywem lub ginie w jego wyniku. Pływające w wodzie foliowe torby, zakrętki, słomki i inne plastikowe odpady zwierzęta mylą z pożywieniem lub umierają zaplątane w plastikowe sidła. Ogrom problemu pokazują połacie plastikowych wysp unoszących się na wodach oceanicznych. Największa z nich – Wielka Pacyficzna Plama Śmieci dryfująca na Oceanie Spokojnym między Kalifornią a Hawajami – ma powierzchnię pięciokrotnie większą niż Polska. Co więcej, włókna plastiku wykryto już w najbardziej dzikich i ciężko dostępnych miejscach na Ziemi – od Alp po Arktykę. 

Butelka z plastiku pozostawiona na plaży (fot.Brian Yurasits)

fot.Brian Yurasits

Znajdujemy go w ubraniu, środkach czystości, przyborach kuchennych, a nawet w jedzeniu, wodzie i powietrzu. Trudno się łudzić, że nie ma go w naszych organizmach. Badania przeprowadzone na zlecenie niemieckiego Ministerstwa Środowiska, Ochrony Przyrody i Bezpieczeństwa Reaktorów Atomowych pokazały, że to powszechny problem. Na podstawie pobranych w ciągu trzech lat próbek krwi i moczu z grupy liczącej 2,5 tysiąca dzieci w wieku 7-13 lat u 97% wykryto 11 z 15 poddanych analizie składników plastiku. Jak można się domyślać, nie wszystkie z nich pozostają obojętne dla funkcjonowania człowieka; wpływają przede wszystkim na gospodarkę hormonalną organizmu.

Plastikowe butelki wyrzucone przez morze, leżące na piasku (fot. Julia Joppien)

fot. Julia Joppien / unsplash.com

Ogromne znaczenie odgrywa też edukacja w kwestii recyklingu i sortowania śmieci. Jednak rewolucja dająca wymierny efekt powinna mieć miejsce na polu międzynarodowych zmian systemowych – od odpowiedzialnej produkcji po gospodarowanie odpadami. Pojęcia biodegradowalności i ochrony środowiska stają się istotne również dla producentów.

Najlepszym przykładem jest producent Oleju Wielkopolskiego, który stoi za inicjatywą „Zatrzymaj bociana z Wielkopolskim”. Ma ona na celu wzrost liczebności gatunku bociana białego w Polsce, ochronę jego żerowisk, a także działania badawczo-edukacyjne, które pozwolą lepiej rozpoznać zwyczaje tego gatunku. Ponadto, mając na uwadze negatywny wpływ plastiku na środowisko, wciela w życie pojęcie biodegradowalności. Jako pierwszy na rynku olejów jadalnych w Polsce wprowadził butelkę rPET, czyli powstałą w 51% z materiałów z recyklingu. Jakie inne, bardziej popularne symbole można spotkać na dostępnych na rynku opakowaniach? 

Pojęcia biodegradowalności i ochrony środowiska stają się istotne również dla producentów.

Zbiorowisko śmieci wyrzuconych przez morze, leżących na piasku (fot. Andrei Ciobanu)

fot. Andrei Ciobanu

Od plastiku, mimo najszczerszych chęci, sami nie uciekniemy. Powinniśmy jednak ograniczyć jego zużycie i w ramach możliwości pić wodę z kranu, zamiast kupować tę w plastikowych butelkach, a także przygotowywać potrawy ze składników wolnych od jednorazowych opakowań. Pamiętajmy, by brać na zakupy torby i opakowania wielokrotnego użytku, zamiast bezmyślnie zużywać kolejne foliówki. Pojedyncze działania nie zbawią świata, ale dadzą sporą dawkę satysfakcji i uzmysłowią skalę problemu, a jednocześnie przyczynią się do widocznego zmniejszenia odpadów w domu. 

Oznaczenia dotyczące przetwarzania plastiku, które możemy znaleźć na plastikowych opakowaniach.

Jedno z najczęściej stosowanych tworzyw w branży spożywczej – 1-PET – jest używane głównie do produkcji butelek do między innymi wody mineralnej. Czas rozkładu opakowania wynosi nawet 500 lat. Należy jednak pamiętać, że to materiał jednorazowy, nie można go ponownie samodzielnie wykorzystywać w kontakcie z jedzeniem i piciem. Powodem są występujące w opakowaniach PET ksenoestrogeny, które mogą się wypłukiwać i wpływać negatywnie na gospodarkę hormonalną. 

Kłoda obmywana przez wodę z zawieszonym na niej kawałkiem sieci rybackiej na tle morza (fot. Gina Jie Sam Foek)

fot. Gina Jie Sam Foek

Pierwszy etap krótkiego żywota butelka powinna więc skończyć w żółtym pojemniku na metale i tworzywa sztuczne (należy pamiętać o zgniataniu butelek i ich odkręcaniu), gdzie otwiera się szansa na jej drugie, przetworzone, zupełnie nowe życie. Po przetworzeniu staje się butelką na detergenty lub włóknem poliestrowym na polar – możliwości jest wiele więcej. Występujący pod cyfrą 2 i symbolem HDPE polietylen wysokiej gęstości jest jednym z dwóch najbezpieczniejszych pod kątem ponownego użycia i kontaktu z żywnością plastików. Tworzy się z niego między innymi folię spożywczą i pojemniki do pakowania jedzenia. Podobne zastosowanie ma polipropylen wielokrotnego użytku występujący pod 5-PP. Jest bezpieczny, jeśli chodzi o wytwarzanie zarówno opakowań na żywność, jak i zabawek czy sprzętu medycznego. 

Niektóre opakowania mają znaki wskazujące na możliwość przetrzymywania żywności w skrajnych warunkach termicznych – podgrzewania w kuchence mikrofalowej czy przechowywania mrożonek. Jeśli nie znajdziemy na opakowaniu symbolicznego wizerunku sztućców, zmywarki, mikrofalówki, kuchenki, śnieżynki czy też granicy temperatur, lepiej nie narażać plastiku na podobne atrakcje. Dodatkową ważną informacją jest oznaczenie BPA free, dzięki któremu wiemy, że opakowanie nie zawiera toksycznego bisfenolu A. 

Mniej bezpiecznych dla zdrowia, jednak używanych także w branży spożywczej 3-V/PVC i 4-LDPE lepiej nie wykorzystywać powtórnie. Których symboli nie powinniśmy nigdy znaleźć w okolicy jedzenia? To przede wszystkim 6-PS i 7, czyli inne – substancje zawarte w tak oznaczonych opakowaniach mogą być szkodliwe dla organizmu i lepiej unikać ich w kuchni. Na zdrowie!

ilustracja przedstawiająca butelkę oleju wielkopolskiego wraz ze strzałkami symbolizującymi recykling, uzupełnione o tekst "Butelka wykonana w 51% z recyklingu"



Materiał przygotowany we współpracy
z marką Olej Wielkopolski

W zawsze głodnym KUKBUK-u mamy niepohamowany apetyt na życie. Codziennie mieszamy w redakcyjnych garnkach. Kroimy teksty, sklejamy apetyczne wątki. Zanurzamy się w kulturze i smakujemy codzienność. Przysiądźcie się do wspólnego stołu i poczujcie, że w kolektywie siła!

Koszyk

suma:
NaN zł
Przejdź do koszyka