Bataty, nazywane również słodkimi ziemniakami, można piec, smażyć i gotować. W tej ostatniej wersji mają delikatną, kremową konsystencję i naturalnie słodki smak. Dobrze sprawdzają się jako dodatek do obiadu, baza do purée czy składnik zup i sałatek. Trzeba jednak uważać na czas gotowania - zbyt długo trzymane we wrzątku szybko miękną i mogą zacząć się rozpadać.
Ile gotować bataty, żeby były miękkie?
Czas gotowania batatów zależy przede wszystkim od ich wielkości i sposobu pokrojenia. Drobne kawałki mogą być gotowe już po kilku minutach, natomiast duże korzenie pozostawione w całości potrzebują znacznie dłuższej obróbki.
Orientacyjny czas gotowania w wodzie wynosi:
- Drobna kostka (około 1-2 cm) - 8-12 minut.
- Większa kostka (około 2-3 cm) - 12-15 minut.
- Połówki i ćwiartki - 15-25 minut, zależnie od grubości.
- Całe, średniej wielkości bataty - około 25-40 minut.
- Duże bataty w całości - nawet 40-50 minut.
Podane wartości należy traktować orientacyjnie. Znaczenie ma również odmiana batata, wielkość garnka i intensywność gotowania. Czas najlepiej liczyć od momentu, gdy woda ponownie zacznie wrzeć po dodaniu warzyw.
Jeśli przygotowujemy bataty na purée, powinny być bardzo miękkie i łatwo rozpadać się pod naciskiem widelca. Do sałatki lepiej wyjąć je nieco wcześniej, kiedy są już ugotowane, ale nadal zachowują kształt.
Jak ugotować batata w wodzie krok po kroku?
Gotowanie batatów przypomina przygotowywanie zwykłych ziemniaków, choć ich miąższ może szybciej stać się miękki. Najwygodniej pokroić je na kawałki podobnej wielkości, aby wszystkie ugotowały się równomiernie.
- Dokładnie umyj bataty. Usuń ziemię i inne zabrudzenia, najlepiej używając szczoteczki do warzyw. Następnie obierz je lub pozostaw skórkę, jeśli planujesz gotowanie w całości.
- Pokrój na kawałki. Jeśli zależy ci na krótkim czasie przygotowania, wybierz kostkę o boku około 2-3 cm. Staraj się zachować podobną wielkość wszystkich kawałków.
- Zagotuj wodę. Wlej do garnka tyle wody, aby przykryła warzywa. Możesz dodać niewielką ilość soli, ale nie jest to konieczne.
- Włóż bataty do wrzątku. Gdy woda ponownie się zagotuje, zmniejsz moc palnika. Powinna delikatnie bulgotać, a nie gwałtownie wrzeć.
- Gotuj do miękkości. Po około 10 minutach sprawdź jeden z większych kawałków widelcem lub nożem. Jeśli ostrze łatwo przechodzi przez miąższ, bataty są gotowe.
- Odcedź i pozostaw do odparowania. Przełóż je na durszlak, a następnie na chwilę pozostaw bez przykrycia. Dzięki temu pozbędziesz się nadmiaru wilgoci.
Ugotowane bataty można od razu doprawić masłem, oliwą, pieprzem lub ulubionymi ziołami. Ich naturalna słodycz dobrze komponuje się również z bardziej wyrazistymi dodatkami, takimi jak czosnek, chili i wędzona papryka.
Czy bataty trzeba obierać przed gotowaniem?
Bataty można gotować zarówno obrane, jak i w skórce. Wybór zależy głównie od tego, do czego chcemy je później wykorzystać.
Gotowanie w skórce sprawdza się szczególnie wtedy, gdy przygotowujemy całe bataty. Skórka ogranicza bezpośredni kontakt miąższu z wodą, dzięki czemu warzywa zachowują więcej smaku i nie rozpadają się tak łatwo. Po ugotowaniu i lekkim przestudzeniu można ją bez trudu zdjąć.
Jeśli bataty mają trafić do zupy krem, purée lub innego dania wymagającego rozdrobnienia, wygodniej obrać je wcześniej i pokroić na mniejsze kawałki. Skróci to czas gotowania i ułatwi dalsze przygotowanie.
Warto pamiętać, że skórka batata jest jadalna. Jeśli warzywo zostało dokładnie umyte, a jego powierzchnia nie jest uszkodzona, nie trzeba jej usuwać. W przypadku purée najczęściej jednak się ją obiera, aby uzyskać jednolitą, gładką konsystencję.
Jak gotować bataty w całości?
Całe bataty wymagają więcej czasu niż pokrojone, ale dzięki temu ich miąższ jest mniej narażony na nasiąkanie wodą. Taka metoda sprawdza się szczególnie wtedy, gdy chcemy zachować naturalny smak warzyw.
Dokładnie umyte bataty należy umieścić w garnku i zalać zimną wodą, tak aby były całkowicie przykryte. Następnie doprowadzić do wrzenia, zmniejszyć ogień i gotować do miękkości.
Średnie egzemplarze mogą potrzebować około 25-40 minut od zagotowania wody, a duże nawet 50 minut. Im grubszy batat, tym więcej czasu zajmie ogrzanie jego środka.
Najlepiej sprawdzać miękkość w najgrubszym miejscu. Jeśli nóż wchodzi bez wyraźnego oporu, a miąższ jest równomiernie miękki, można zakończyć gotowanie.
Przy bardzo dużych batatach wygodniej przekroić je na połówki. Pozwoli to skrócić czas przygotowania i ograniczyć ryzyko, że zewnętrzna warstwa będzie już rozgotowana, podczas gdy środek pozostanie twardy.
Jak gotować bataty na parze i ile to trwa?
Gotowanie na parze jest dobrym rozwiązaniem, jeśli zależy nam na zachowaniu wyraźnego smaku i zwartej konsystencji batatów. Warzywa nie mają bezpośredniego kontaktu z wodą, dlatego nie nasiąkają nią tak mocno jak podczas tradycyjnego gotowania.
Przygotowanie jest proste. Obrane bataty wystarczy pokroić na podobnej wielkości kawałki i ułożyć w koszyku do gotowania na parze. W garnku poniżej powinna znajdować się wrząca woda, która nie dotyka warzyw.
Bataty pokrojone w kostkę gotują się na parze zwykle przez około 15-25 minut. Cienkie plastry mogą być gotowe szybciej, natomiast większe kawałki potrzebują więcej czasu. Jeśli zależy nam na bardzo miękkim miąższu do purée, czas może wynieść około 25 minut.
Podczas gotowania warto przykryć garnek pokrywką i kontrolować ilość wody na dnie. Nie należy też układać zbyt wielu kawałków jeden na drugim, ponieważ utrudnia to równomierny przepływ pary.
Bataty przygotowane w ten sposób dobrze sprawdzają się jako dodatek do obiadu, składnik sałatek oraz baza do kremowych past warzywnych. Wystarczy je doprawić już po ugotowaniu.
Kiedy solić bataty podczas gotowania?
Sól można dodać bezpośrednio do wody przed wrzuceniem pokrojonych batatów. Nie jest jednak niezbędna, ponieważ warzywa mają naturalnie słodki smak, który dobrze komponuje się zarówno ze słonymi, jak i łagodnymi dodatkami.
Jeśli przygotowujemy bataty jako klasyczny dodatek do obiadu, wystarczy lekko posolić wodę. Intensywniejsze doprawienie lepiej pozostawić na moment po ugotowaniu, zwłaszcza gdy planujemy połączyć je z masłem, sosem lub innymi składnikami.
Do purée można wykorzystać także bataty ugotowane bez soli i doprawić je dopiero podczas rozgniatania. Ułatwia to kontrolowanie ostatecznego smaku.
Przy gotowaniu na parze sól najlepiej dodać już po przygotowaniu warzyw, ponieważ nie ma potrzeby wsypywania jej do wody znajdującej się pod koszykiem.
Jak sprawdzić, czy bataty są już ugotowane?
Najprostszy sposób to nakłucie miąższu widelcem lub cienkim nożem. Ostrze powinno przechodzić przez batata bez większego oporu, również w jego najgrubszej części.
Trzeba jednak zwrócić uwagę na przeznaczenie warzyw. Jeśli planujemy zrobić purée, bataty powinny być na tyle miękkie, aby można było łatwo rozgnieść je widelcem. Z kolei kawałki przeznaczone do sałatki lepiej wyjąć z garnka, zanim zaczną się rozpadać.
Nie warto kierować się wyłącznie wyglądem. Pomarańczowy miąższ może zachowywać intensywny kolor zarówno przed ugotowaniem, jak i po nim. Wiarygodniejszym sposobem pozostaje sprawdzenie miękkości.
Po odcedzeniu bataty nadal pozostają gorące i przez krótką chwilę mogą jeszcze mięknąć. Dlatego jeśli zależy nam na zachowaniu ich kształtu, lepiej nie przetrzymywać ich w gorącej wodzie po zakończeniu gotowania.
Dlaczego bataty rozpadają się podczas gotowania?
Najczęstszą przyczyną jest zbyt długi czas spędzony we wrzątku. Pokrojone bataty mogą szybko zmienić się z jędrnych kawałków w miękką masę, szczególnie jeśli zostały podzielone na drobną kostkę.
Znaczenie ma również intensywność gotowania. Mocno wrząca woda powoduje przemieszczanie się kawałków i ich obijanie o siebie, co sprzyja rozpadaniu się miękkiego miąższu. Lepiej utrzymywać spokojne, delikatne wrzenie.
Problemem bywa także nierówne pokrojenie. Drobniejsze fragmenty mogą być już rozgotowane, zanim największe kawałki osiągną odpowiednią miękkość. Dlatego przed umieszczeniem warzyw w garnku dobrze zadbać o podobną grubość wszystkich części.
Jeśli bataty mimo wszystko się rozpadną, nie trzeba ich wyrzucać. Nadal nadają się do przygotowania purée, zupy krem czy warzywnej pasty.
Czy gotowane bataty są lepsze od pieczonych?
Obie metody dają nieco inny efekt. Gotowane bataty mają delikatniejszy smak i miękką, wilgotną konsystencję. Pieczenie pozwala natomiast uzyskać intensywniejszy aromat, szczególnie gdy powierzchnia kawałków zaczyna się rumienić.
Gotowanie jest wygodniejsze, kiedy zależy nam na przygotowaniu purée, kremowej zupy lub miękkich warzyw do dalszego wykorzystania. Pieczenie lepiej sprawdza się wtedy, gdy chcemy podać bataty w kawałkach o bardziej skoncentrowanym smaku.
Warto również zwrócić uwagę na sposób przygotowania purée. Bataty gotowane w dużej ilości wody mogą być bardziej wilgotne, dlatego po odcedzeniu dobrze pozwolić im przez chwilę odparować. Dzięki temu łatwiej uzyskać gładką, ale niezbyt wodnistą masę.
Najważniejsze jest dopasowanie czasu gotowania do wielkości kawałków i planowanego dania. Bataty do sałatki powinny zachować kształt, a te przeznaczone do purée mogą być znacznie bardziej miękkie. Zamiast pilnować jednej, sztywno określonej liczby minut, najlepiej regularnie sprawdzać miąższ widelcem. To najprostszy sposób, aby uzyskać odpowiednią konsystencję bez rozgotowania.