Kukbuk
Kukbuk

Smaki spod znaku lwa

Północno-wschodnie Włochy, historycznie związane z Republiką Wenecką, to jeden z ciekawszych regionów kulinarnych i winiarskich Włoch. Wybrałam się odwiedzić Wenecję – stolicę regionu Veneto – oraz Treviso i Portogruaro. To właśnie w Treviso powstał najbardziej znany włoski deser: tiramisu.

Tekst: Gosia Bartkowiak

Ilustracje: Kay Humelt

Ten artykuł przeczytasz w mniej niż 4 minuty!

Portogruaro

Portogruaro leży siedemdziesiąt kilometrów na wschód od Wenecji przy granicy z Friuli-Venezia Giulia. To średniowieczne miasto nad rzeką Lemene, z gotyckim ratuszem i młynami z XII wieku, które nadają mu sielski klimat. Wieczorem warto zarezerwować stolik w Osterii Alla Barchessa przy Calle Bovoloni 13. Restauracja mieści się w XVII-wiecznym budynku, nad rzeką. To najlepsze miejsce, aby spróbować tradycyjnej kuchni: dań z owoców morza, duszonych mięs, białej polenty, parowanych z winami z autochtonicznych szczepów.

Portogruaro i otaczające je winnice to tereny prestiżowej apelacji białego wina Lison DOCG. Wiąże się z nią jedna z najgłośniejszych batalii sądowych w historii winiarstwa. Szczep, z którego powstaje, był dawniej znany jako Tocai Friulano. Węgrzy jednak uznali, że zbieżność nazw z ich narodowym winem, Tokajem, wprowadza konsumentów w błąd. Po wieloletnim sporze o prawa do nazwy, Włosi musieli z niej zrezygnować. Dziś szczep ten nazywa się Tai, a samo wino tworzy samodzielną, najwyższą apelację Lison DOCG. To wino o bogatym bukiecie i charakterystycznym migdałowym finiszu. Komponuje się z rybami i risotto, sprawdza się też jako aperitif.

Treviso

Treviso leży w centralnej części Veneto, między Wenecją a Dolomitami. To właśnie tu narodził się najsłynniejszy włoski deser: tiramisu. Oryginalna receptura (biszkopty savoiardi, jajka, cukier, mascarpone, kawa, kakao) po raz pierwszy została opisana pod koniec lat sześćdziesiątych przez słynnego krytyka kulinarnego Giuseppe Maffioli w książce „La cucina trevigiana”. Za oficjalne miejsce narodzin deseru uchodzi restauracja Le Beccherie, która działa do dziś.

Treviso to nie tylko słodkie. Miasto słynie też z cykorii radicchio di Treviso IGP, tzw. „zimowego kwiatu”, która jesienią i zimą pojawia się w menu niemal każdej restauracji: z grilla, w risotto, makaronie, jako dodatek. Kultowym miejscem na wieczór jest Osteria Naneti. Jak mówią właściciele: „tu oddycha się prawdziwym Treviso”. To trochę osteria, tylko bez stolików, trochę sklep spożywczy i trochę winiarnia z półkami, które uginają się od butelek. Można spróbować lokalnych win, wędlin i serów albo kanapki przyrządzonej na miejscu. Jest niedrogo, pysznie, lokalnie i głośno.

Na kolację warto wybrać MED, wyróżnioną w przewodniku Michelin restaurację z widokiem na rzekę Sile. W podłodze jest szyba, pod którą płynie rzeka – i widać co i raz całkiem spore ryby. Kuchnia regionalna bazuje na lokalnych składnikach. W karcie nie zabraknie też Malanotte del Piave DOCG - czerwonego wina z lokalnego szczepu Raboso, które świetnie komponuje się z mięsami i dziczyzną.

W restauracjach nie brakuje butelek od lokalnych producentów, a o ich jakość dba Consorzio Vini Venezia – włoskie stowarzyszenie, które chroni pięć apelacji: Lison DOCG, Malanotte del Piave DOCG, DOC Venezia, DOC Piave i DOC Lison-Pramaggiore. Jego celem jest ochrona win z wyjątkowego terytorium i tradycji winiarskich w regionie weneckim.

Treviso to nie tylko słodkie. Miasto słynie też z cykorii radicchio di Treviso IGP, tzw. „zimowego kwiatu”, która jesienią i zimą pojawia się w menu niemal każdej restauracji: z grilla, w risotto, makaronie, jako dodatek. Kultowym miejscem na wieczór jest Osteria Naneti. Jak mówią właściciele: „tu oddycha się prawdziwym Treviso”. To trochę osteria, tylko bez stolików, trochę sklep spożywczy i trochę winiarnia z półkami, które uginają się od butelek. Można spróbować lokalnych win, wędlin i serów albo kanapki przyrządzonej na miejscu. Jest niedrogo, pysznie, lokalnie i głośno.

Wenecja

Podróż kończy się tam, gdzie się zaczęła – w Wenecji. Posiłek rozpoczyna się od rytuału aperitivo, czyli od spritza, koktajlu, który powstał właśnie tutaj. Towarzyszą mu cicchetti vari, klasyczne weneckie przekąski: baccalà (pasta z dorsza zmiksowana z oliwą), smażona polenta, papryka na słodko-kwaśno, jajko na twardo z anchovies i parmigiana z bakłażana w małych porcjach.

Kuchnia wenecka opiera się na soffritto: duszonej cebuli, selerze i marchewce. To baza niemal wszystkiego, Wenecjan nazywa się „mistrzami soffritto”. Choć makaron jest dumą Włoch, w Wenecji częściej je się ryż, a najbardziej znane danie to risi e bisi (ryż z groszkiem). Mimo nadmorskiego położenia Wenecjanie od wieków kochają mięso i podroby, cech rzeźników był historycznie jedną z najpotężniejszych sił w mieście. Flagową potrawą jest fegato alla veneziana, cielęca wątróbka duszona z ogromną ilością słodkiej, lokalnej cebuli. Może też zaskoczyć, że dwie z najbardziej popularnych ryb wcale nie są łowione w lagunie: węgorz oraz dorsz, z którego robi się pastę baccalà.

Ogród Karmelitów Bosych

Wenecja potrafi przytłoczyć ilością bodźców. Dlatego dobrze wiedzieć, gdzie złapać oddech. Odwiedzamy Mistyczny Ogród Karmelitów Bosych, ukryty za murami klasztoru Santa Maria di Nazareth, przy Canal Grande i dworcu Santa Lucia. Ogród skrywa winnicę karmelitów, prowadzoną wspólnie z Konsorcjum, w której rośnie około dwudziestu zagrożonych wyginięciem szczepów. Można tu też znaleźć granaty, oliwki i owoce dragon-head, popularne w naparach tradycyjnej medycyny chińskiej. Mnisi uprawiają ponadto melisę, z której produkują ekstrakt Acqua di Melissa. “Koi nerwy, pomaga na migrenę i inne dolegliwości” – wyjaśnia Ojciec Ermano, który oprowadza nas po opactwie. Ogród podzielony jest na sekcje. Odwiedzający spacerują powoli, w słuchawkach, nie z nagraniem przewodnika, lecz z muzyką medytacyjną. To projekt w ramach 61. Biennale Sztuki (czynne do 22 listopada 2026), „Holy See – The Ear is the Eye of the Soul”, prezentujący instalacje dźwiękowe m.in. Briana Eno, Patti Smith i FKA Twigs. Projekt skupia się na idei kontemplacji i wyciszenia.

Chcemy wiedzieć co lubisz

Wiesz, że im więcej lajkujesz, tym fajniejsze treści ci serwujemy?

Koszyk